Հայ երիտասարդությունը շարունակում է պայքարել Արցախի Հանրապետության ճիշտ քարտեզների օգտագործման համար: Ակցիային մասնակցում են բազմաթիվ ՀԿ-ներ ու երիտասարդներ, այդ թվում նաև «Արարատ» ՌԿ-ի Ամառային Դպրոցի ուսանողները:
МЕЖДУНАРОДНАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
«ФЕНОМЕН ГЕНОЦИДА: ПРИЧИНЫ И СПОСОБЫ ПРЕДОТВРАЩЕНИЯ»
МОСКВА
17 декабря 2008 г.
17 декабря в Московском Институте «Справедливый мир» прошла международная конференция «Феномен геноцида: причины и способы предотвращения». Встреча была организована Институтом совместно с организацией «Русско-Армянское содружество». В дискуссии приняли участие представители политических партий России, Украины и Армении, а также общественных организаций России, Сербии, Греции, Армении и Грузии.
На конференции были обсуждены следующие вопросы:
– Геноцид – тягчайшее международное преступление, направленное на разрушение целых человеческих групп.
– «Конвенция о предупреждении преступления геноцида и наказании за него» 1948 г. и международно-правовая квалификация геноцида как преступления против человечества.
– Геноцид армян – первое в новой истории человечества широкомасштабное международное преступление, совершенное с целью уничтожения целого народа по политическим мотивам.
– Международно-правовая и политическая ответственность государств и уголовная ответственность лиц, принимавшие участие в организации и осуществлении геноцида.
– Усиление мер в рамках ООН и за ее пределами по искоренению геноцида из жизни общества путем его предотвращения и ликвидации всех его последствий
Հոդվածը կարող եք ներբեռնել նաև PDF և WORD ձևաչափերով
Արմեն Այվազյան
Քաղաքական գիտությունների դոկտոր,
«Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն
Նախաբան
1991 թ. Հայաստանի անկախացումով Հայկական հարցը վերադարձավ միջազգային ասպարեզ, բայց արդեն ոչ իբրև արևմտահայության փրկության հարց, ինչպես այն հայտնի էր 19-րդ դարի վերջին-20-րդ դարի սկզբին։ Հայաստանի արևմտյան մասում հայություն այլևս չկար՝ այն բնաջնջված էր 1894-ից մինչև 1923 թթ.՝ երեք հիմնական փուլերով (1894-1896, 1909, 1915-1923 թթ.) իրագործված ցեղասպանության ընթացքում։ Խորհրդային ժամանակաշրջանում հայաթափվեցին նաև Հայաստանի արևելյան շրջաններից մի քանիսը, այդ թվում՝ Նախիջևանը և հյուսիսային Արցախը։
1991 թ. Հայկական հարցը միջազգային ասպարեզ վերադարձավ որպես Հայաստանի նորաստեղծ պետականության վերապրելու խնդիր։ Հայ-թուրքական հակամարտությունը (այսուհետ՝ ՀԹՀ) թևակոխել է նոր փուլ, որի հիմնական առանձնահատկությունը միջազգայնորեն ճանաչված Հայաստանի Հանրապետության գոյությունն է։ Հայաստանն աշխարհի քարտեզի վրայից վերացնելու Թուրքիայի քաղաքականությունը վերանայման չի ենթարկվել։ Այժմ Թուրքիան փորձում է թույլ չտալ հայկական նորանկախ պետականության կայացումը և կործանել այն դեռևս սաղմնային վիճակում։ Continue Reading »
Ս/թ դեկտեմբերի 6-ին «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի Ամառային դպրոցի շրջանավարտներին հանձնվեցին ավարտական վկայականները: ԱՌԿ-ի գրասենյակում տեղի ունեցած արարողության ժամանակ ողջույնի և շնորհավորական խոսքով շրջանավարտներին դիմեց և վկայականները հանձնեց կենտրոնի տնօրեն, քաղ. գիտ. դոկ. Արմեն Այվազյանը: Շնորհավորելու էին եկել նաև դպրոցի հարցերով պատասխանատու Կարեն Վրթանեսյանը և հրավիրված դասախոսներ հոգ. գիտ. թեկ. Ալբերտ Նալչաջյանը, պատ. գիտ. դոկ. Էդիկ Դանիելյանը, բան. գիտ. թեկ. Լուսինե Սահակյանը, երաժ. գիտ. թեկ. Մհեր Նավոյանը:
2008 թ. դեկտեմբերի 4-ին Հայաստանյաց Առաքելական Ս. Եկեղեցու Գուգարաց թեմի առաջնորդ Սեպուհ արքեպսկ. Չուլջյանի և Վանաձորի մանկավարժական համալսարանի տնօրինության հրավերով՝ «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն, քաղ. գիտ. դոկ. Արմեն Այվազյանը դասախոսություն կարդաց Ս. Գրիգոր Նարեկացի եկեղեցու սրահում՝ «Հայկական ինքնության կազմավորումը» թեմայով։ Դասախոսությանը հետևեց աշխույժ հարց ու պատասխանը։
Ս. թ. նոյեմբերի 13-14-ին Թեհրանում տեղի ունեցավ «Հայ Դատն այսօր» 6-րդ խորհրդաժողովը՝ «Կովկասի ներկա իրադրության պայմաններում Հայ Դատի հետապնդման նոր մարտահրավերներ» ընդհանուր թեմայով։ «Հայ-թուրքական հակամարտության կառուցվածքային վերլուծություն» վերնագիրը կրող զեկուցումով հանդես եկավ նաև «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն, քաղ. գիտ. դոկ. Արմեն Այվազյանը։
Այս վերնագրով նոյեմբերի 13-14-ը Թեհրանում՝ «Արարատ» մարզավանի «Շահբազյան» սրահում գումարված «Հայ դատն այսօր» 6-րդ խորհրդաժողովին է արձագանքել թուրքական dunyabulteni.net-ը, որը «Աշխարհի տեղեկագիր» լրատվական գործակալության կայքէջն է:
«Ազգը» նոյեմբերի 19-ի համարում անդրադարձել է խորհրդաժողովին: Այդ իսկ պատճառով ներկայացնում ենք թուրքական այս գործակալության արձագանքը: Ահա թե ինչ է գրում վերոհիշյալ կայքէջը. «Հայաստանի ֆաշիստական Դաշնակցություն կազմակերպությունը «Հայկական հարցին» նվիրված միջազգային կոնֆերանս կազմակերպեց Թեհրանում: Նոյեմբերի 13-14-ն Իրանի մայրաքաղաքում կազմակերպված կոնֆերանսին մասնակցեցին Իրանի եւ Հայաստանի ներկայացուցիչները: Զեկուցողները մտքեր փոխանակեցին «Կովկասում խաղաղության հաստատման» հարցի շուրջը»:
Նոյեմբերի 16-ի վաղ առավոտյան ղարաբաղա-ադրբեջանական ռազմական շփման գոտում տեղի ունեցած միջադեպի շուրջ երկու օր շարունակ բորբոքվող կրքերը սկսել են բացահայտել պաշտոնական Բաքվի քաղաքական խաղերի նորանոր նրբերանգները:
Ակնհայտ է դառնում, որ միջադեպի նախօրեին Ստեփանակերտ ժամանած ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահների դեմ ուղղված սադրանքը չէր սահմանափակվում միայն Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետությանը բանակցային գործընթացից վերջնականապես դուրս մղելու ակնկալիքով: Ռազմական միջոցների դիմելու ճանապարհով Բաքուն փորձեց նաեւ հասկացնել միջնորդ երկրներին, որ Մոսկովյան հռչակագրով ամրագրված հակամարտության քաղաքական կարգավորման մասին իր պարտավորությունը պայմանական բնույթ ունի, այն է՝ կախված է լինելու հնարավոր փոխհամաձայնության բովանդակությունից:
Սրանով օգոստոսյան ռուս-վրացական կարճատեւ պատերազմից խիստ վախեցած եւ սսկված Ադրբեջանի ղեկավարությունը Լեռնային Ղարաբաղի ու Հայաստանի հետ փաստորեն նորից փորձեց խոսել ուժի դիրքերից:
«Թեպետեւ ածու ենք փոքր եւ թվով հույժ սահմանափակ, բայց բազումք քաջագործություններ կան կատարված եւ մեր աշխարհում՝ արժանի գրով հիշատակվելու», հայ պատմագրության հայր Մովսես Խորենացու այս խոսքը դարեր շարունակ իմաստուն մի ձեւակերպում է դարձել մեր արժեքների գնահատման: Իր «Հայոց պատմություն» աշխատությունն էլ, անշուշտ, գրով հիշատակվելու արժանի գործերի շարքում է:
Հայագիտության մեջ Խորենացու «Հայոց պատմությունը» ընդունված է համարել հայ պատմագրության հիմքը՝ թվագրվող 5-րդ դարի երկրորդ կեսով: Միջազգային գիտական շրջանակներում, սակայն, XVIII-XIX դարերից սկսած հակասական տեսակետներ են ծավալվում, որոնցից մի քանիսը փորձում է Մ. Խորենացու դարաշրջանը տեղափոխել 8-9-րդ դարեր՝ միաժամանակ «Հայոց պատմության» քերթության հեղինակումն անանուն մի գրչի վերագրելով:
Քաղաքի կենտրոնում պատռտված կամ նախշված աֆիշային պաստառներ տեսնելը սովորական երեւույթ է դարձել: Այս գլուխգործոցները հիմնականում էմոցիոնալ եւ անհավասարակշիռ մարդկանց ձեռագիր ունեն, ինչը ոչ միայն չի բավարարում մյուս անցորդների գեղագիտական պահանջները, այլեւ նյարդայնացնում է: Բայց, ինչպես միշտ, բացառություններ լինում են: Օպերայի շրջակայքում տեղադրված արեւելյան մարտարվեստի համահայկական մրցույթի մասին աֆիշի վրա պատկերված էր Հայաստանի եւ արդեն պատմություն դարձած Լեռնային Ղարաբաղի ինքավար մարզի (ԼՂԻՄ) քարտեզը: Եվ ուրախալին այն է, որ ինչ-որ խելացի ու տեղեկացված անցորդ սեւ մատիտով ուղղել էր սխալը` ԼՂՀ-ն ամբողջացնելով ազատագրված տարածքներով: Continue Reading »
ՀԱՅԿԱԿԱՆ ԵՐԳԵՐԸ` ԲՌՆԻ ԿՐՈՆԱՓՈԽՎԱԾ ՀԱՄՇԵՆՑԻՆԵՐԻ ԻՆՔՆՈՒԹՅԱՆ ՀԻՇՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԴՐՍԵՎՈՐՈՒՄ[1]
Սահակյան Լուսինե, բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԵՊՀ դոցենտ
Էթնիկական դիմադրողականության և ինքնապաշտպանության գլխավոր միջոցներից մեկը լեզուն է, որն արտահայտում ու պահպանում է ազգային յուրօրինակությունն ու սահմանները[2]: Լեզվամտածողության, բառապաշարի, բանահյուսության մեջ են ամրագրվում ազգային ինքնության հատկանիշները, տվյալ էթնոսին բնորոշ բազմաթիվ առանձնահատկությունները: Լեզուն է, որ սերունդներին է փոխանցում ազգային մշակույթը, ավանդությունները` կատարելով նաև էթնոտարբերակիչ դեր:
Հին ժամանակներից հայերենի` որպես մայրենի լեզվի, գործածությամբ է որոշվել անհատի պատկանելությունը հայկական էթնոսին: Արդեն իսկ լեզվական ուրույն և համախմբված հանրության գոյությամբ է նաև պայմանավորվում հայերենի` հնդեվրոպական նախալեզվից վաղ զատվելու հանգամանքը[3]: Ինչ վերաբերում է հայերենի` Հայկական լեռնաշխարհի բնիկ լեզու լինելուն, ապա այն բազմաթիվ ուսումնասիրություններով վերջնականապես ապացուցված է[4]:
«Ընդհանուր առմամբ, այս փուլի համար կարելի է Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների՝ Մոսկվայում ստորագրած Հռչակագիրը գնահատել դրական։ Այն ոչինչ չի որոշում, այլ ընդամենն ընդգծում է քաղաքական միջոցներով հակամարտությունը լուծելու մտադրությունը։ Բացի այդ, խոսվում է վստահության ամրապնդման միջոցառումների կիրառման անհրաժեշտության մասին, ինչը ևս պետք է դրական համարել՝ թեև չեմ կարծում, թե դա իրականանալի լինի, որովհետև Ադրբեջանում պետական մակարդակով կազմակերպվող և ուղղորդվող տևական հակահայկական հիստերիայի կասեցումն ամենևին Ի. Ալիևի ծրագրերի մեջ չի մտնում։ Ադրբեջանի համար դա կարող է նշանակել ամբողջ քաղաքականության չափազանց լուրջ վերանայում, որը խիստ անհավանական է»,– երեկ Մոսկվայում Ռուսաստանի նախագահ Դմիտրի Մեդվեդևի նախաձեռնությամբ կազմակերպված Հայաստանի և Ադրբեջանի նախագահների հանդիպման ու դրա արդյունքում ստորագրված Հռչակագրի մասին Tert.am–ի հետ զրույցում ասել է քաղաքական գիտությունների դոկտոր, «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն Արմեն Այվազյանը։
Թուրքիա. բռնաճնշումները շարունակվում են` չնայած այսպես կոչված` «բարեփոխմանը»
Թուրքիայում դեռևս շարունակվում են ճնշումները 301 հոդվածի հիման վրա` չնայած օրենքի կարծեցյալ բարեփոխմանը և Գյուլի` Հայաստան կատարած այցին:
Թուրքական անկախ մամուլի համաձայն` Արդարություն և զարգացում կուսակցության անդամ, արդարադատության նախարար պրն. Մեհմետ Ալի Սահինը լիազորել է 301 հոդվածով դատական գործ հարուցել թուրք այլախոհ մտավորական Թեմել Դեմիրերի դեմ։
Հարավային Օսիայում տեղի ունեցած հնգօրյա պատերազմը լուրջ դասեր տվեց առաջին հերթին ԱՊՀ այն երկրներին, որոնք Խորհրդային Միության փլուզման հետևանքով ծագած հակամարտություններ ունեն: Տվյալ աշխատանքում կվերլուծենք անցած պատերազմի միայն որոշ` Հայաստանի համար առավել կարևոր երեսակները:
1. Հետխորհրդային տարածքում սառեցված հակամարտություններից մեկի ռազմական հրահրման նախադեպ ստեղծվեց:
Հարավային Օսիայում պատերազմ սկսելով` Վրաստանը 1992 թվականին Ռուսաստանի օգնությամբ սառեցված հակամարտության ռազմական լուծման փորձի վտանգավոր նախադեպ ստեղծեց: Չնայած Հարավային Օսիայում ռուսական խաղաղապահ գումարտակի ու ԵԱՀԿ առաքելության ներկայացուցիչների ներկայությանը և, անրաժեշտության դեպքում, Հարավային Օսիային ռազմական օգնություն ցուցաբերելու վերաբերյալ Ռուսաստանի ԱԳՆ բազմաթիվ հայտարարություններին1՝ Վրաստանի ղեկավարությունը պատերազմ սանձազերծեց:
Արմեն Այվազյան
«Արարատ» կենտրոնն
Ո՛չ օտարալեզու դպրոցներին
