Վահրամ Միրաքյան
ԵՊՀ Ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի
մագիստրատուրայի 2-րդ կուրսի ուսանող
«Պետությունները կառուցում են կայսրերը և երգիչները» Շուցզին.
Հին չինական պատմամշակութային աշխատություն:
Ուկրաինայում նարնջագույն հեղափոխության ժամանակ ընդդիմությանն իրենց երգերով աջակցում էին հայտնի երգիչներ, որոնց «ժողովրդական պայքարի» մասին երգերը հիթ շքերթներում գրավում էին առաջին տեղերը:
Վրաստանում վարդերի հեղափոխության ժամանակ ընդդիմության հավաքներն ուղեկցվում էին համերգային շոու-ծրագրերով:
1989թ.-ին Պանամայում ԱՄՆ-ի իրականացրած հատուկ գործողության ժամանակ դիմադրության ղեկավար` գեներալ Նորիեգի բնակության վայրի մոտ բարձր հնչում էր ռոք երաժշտություն, որում կային այսպիսի արտահայտություններ` «ժամանակն է փախչել, ժամանակն է թաքնվել» 1 :
2008թ.-ի գարնանը, Հայաստանում ընդդիմությունն իր հավաքների ժամանակ հնչեցնում էր ռազմահայրենասիրական երգեր, դինամիկ երաժշտության ներքո ժողովրդին անընդհատ կրկնել էին տալիս` «պայքար, պայքար, մինչև վերջ» և այլն:
Իսկ Հայաստանը առաջարկում է Թուրքիային մասնակցել իր թիվ 1 ռազմավարական օբյեկտի շինարարությանը
Միջազգային պրակտիկայում աննախադեպ է, որ միմյանց հետ դիվանագիտական հարաբերություններ չունեցող երկրները միասին անվտանգության հարց լուծեն: Այս մասին մեզ հետ զրույցում ասաց քաղաքագիտության դոկտոր Լևոն Շիրինյանը` մեկնաբանելով այն տեղեկությունները, թե վարչապետ Տիգրան Սարգսյանը առաջարկել է Թուրքիային մասնակցել Հայաստանի նոր ատոմակայանի կառուցմանը:
«Նախ, անվտանգության հարց կա: Տեխնոլոգիաները յուրացնելու հարցեր կան: Որպես ատոմային էներգիայի երկիր` գուցե ունենք բաներ, որ օտարները, առավել ևս թուրքերը չպիտի իմանան»,- նշեց Լ. Շիրինյանը:
«Արմենիա»-ն օսմանյան պատմագրության և քարտեզագրության մեջ
Լուսինե Սահակյան,
Բանասիրական գիտությունների թեկնածու, ԵՊՀ դոցենտ
Տրապիզոնի գավառի (սանջակի) կազմավորումը
Օսմանյան կայսրությունն իր գաղափարաբանությամբ, ներքին կառուցվածքով և սոցիալ-տնտեսական համակարգով իսլամական երկիր էր, որն ի սկզբանե դարձավ քրիստոնեությանը հակոտնյա մի աշխարհ 1: 16-րդ դարի սկզբին սուլթան Սելիմ Առաջինը Եգիպտոսը գրավելուց հետո յուրացրեց խալիֆի տիտղոսը, Կ. Պոլիսը հայտարարեց խալիֆի նստավայր՝ դրանով իսկ մեծացնելով կայսրության ազդեցությունն իսլամական աշխարհի վրա: Այնուհետև նրան հաջորդող սուլթանները ևս համարվում էին բոլոր մահմեդականների կրոնապետ 2:
16-17-րդ դարերում Օսմանյան հսկայածավալ տերության մեջ հպատակ բնակչության մեծամասնությունը կազմում էին քրիստոնյաները: Զավթված տարածքները յուրացնելու և ժողովրդագրական պատկերը վերաձևելու նպատակով օսմանյան իշխանությունները մշակել էին պետական կառավարման այնպիսի ամբողջական համակարգ, որի բուն նպատակը կայսրությանն օսմանա-մուսուլմանական բնույթ հաղորդելն էր, այլ կերպ ասած՝ նոր գրավված տարածքների մահմեդականացումը: Այդ համակարգի բաղադրիչներից էր վարչական բաժանումների քաղաքականությունը: Continue Reading »
Бродел Ф., Бремя мира, материальная цивилизация, экономика и капитализм, XV-XVIII вв., т. 3, Москва, “Прогресс”, 1992, с.480-486. ↩
Uzunջarşılı İ., H., Osmanlı Tarihi, İstanbul’un Fethinden Kanuni Sultan Süleyman’ın Ölümüne Kadar, II Cilt, Türk Tarih Kurumr Basımevi-Ankara, 1998, s. 292, 306. 3. ↩
Աղբյուրը՝«Հայոց Աշխարհ» , օրաթերթ, շաբաթ 14 Փետրվարի 2009 #27/2827
«Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի տնօրեն ԱՐՄԵՆ ԱՅՎԱԶՅԱՆԻ կարծիքով. «Եթե մեզ թվում է, թե դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատելով, առեւտուր անելով Թուրքիայի հետ, այլեւս որեւէ խնդիր չենք ունենալու, չարաչար սխալվում ենք:
Ավելին՝ մեր հայրենիքի բռնազավթված արեւմտյան մասն ինքնակամ մոռացության մատնելով, այդպիսով դավաճանելու ենք ինքներս մեզ, մեր ինքնությանը: Իր ոչնչացումը ծրագրող թշնամու հետ վտանգավոր սիրախաղերի պայմաններում հայ ժողովուրդն այլեւս զրկվելու է ինքն իրեն մոբիլիզացնելու, իր առջեւ ինչ-որ նպատակներ դնելու, իր իրավունքների պաշտպանությամբ եւ առհասարակ ինքնապաշտպանությամբ զբաղվելու բնական մղումից»:
ԱԼԲԵՐՏ ՆԱԼՉԱՋՅԱՆ,
«Հոգեբանական հետազոտությունների կենտրոնի» նախագահ, դոցենտ, «Հոգեբանության հիմունքներ», «Էթնիկական հոգեբանություն», «Մարդկային ագրեսիվություն» և այլ գրքերի հեղինակ
2008 թվականի նոյեմբերի 1-ին «Ազգ» թերթում հրապարակվեց գրող և գրականագետ Ստեփան Թոփչյանի ընդարձակ հոդվածը՝ «Ո՞վ է հայը» վերնագրով։ Այդ նյութը գրելու առիթ է հանդիսացել քաղաքագետ և պատմաբան Արմեն Այվազյանի «Հայկական ինքնության գրավակաները կամ ո՞վ է հայը» (հայերեն,ռուսերեն, անգլերեն, ֆրանսերեն) հոդվածը, որի մեջ հեղինակն առաջ է քաշում մի շարք այժմեական խնդիրներ՝ փորձելով տալ դրանց ուրույն մեկնաբանություններ։ Հոդվածում արված հարցադրումները սուր են, անկեղծ և, որ ամենակարևորն է, արտահայտում են հեղինակի մտահոգությունը, հաճախ նաև խոր տագնապը, հայ ազգի և պետականության ճակատագրի կապակցությամբ։ Ս. Թոփչյանի հոդվածը ևս, հուսով եմ, ելնում է նույնանման մտահոգություններից, այդ պատճառով էլ ես, որպես էթնոհոգեբան, որոշեցի համառոտ այս դիտողություններով հանդես գալ այդ երկու նյութերում արծարծվող և ինձ համար առավել հետաքրքրական մի շարք խնդիրների շուրջ։ Հընթացս խոսելու եմ նաև Ա. Այվազյանի հրապարակած տեսակետների նկատմամբ ևս մեկ՝ քաղաքագետ Իգոր Մուրադյանի արձագանքի մասին։
Հունվարի 31-ին ավարտական վկայականներ հանձնվեցին «Արարատ» ռազմավարագիտական կենտրոնի և «Հենակետ» հասարակական կազմակերպության համատեղ` Երեկոյան դպրոցի քսանմեկ շրջանավարտներին: «Հենակետ» հ/կ-ի գրասենյակում տեղի ունեցած արարողության ժամանակ ողջույնի խոսքով շրջանավարտներին դիմեցին և վկայականները հանձնեցին «Արարատ» կենտրոնի տնօրեն, քաղ. գիտ. դոկ. Արմեն Այվազյանը, «Հենակետ» հասարակական կազմակերպությունից` Կարեն Վրթանեսյանն ու Սերգեյ Չամանյանը.:
Նշենք, որ «Հայաստանը և տարածաշրջանը արդի միջազգային քաղաքական համակարգում» թեմայով Երեկոյան դպրոցի դասընթացներն անցկացվել են 2008թ. հոկտեմբերի 20-ից դեկտեմբերի 13-ը Երևանում:
Մարդկանց մեծ մասը չի ստանում
այն` ինչ ուզում է, քանի որ իրենք էլ
չգիտեն, թե ինչ են ուզում։ Մարլագրամ Մագիստրոս
(Ջոն Բ. Պրիստնլիի «Հունիսի 31-ը»)
Համաշխարհային ճգնաժամի այս խառը օրերին, երբ Հայաստանի թե՛ իշխանական, եւ թե՛ ընդդիմադիր քաղաքական ուժերն ակնարկում են, թե մոտ է Արցախյան հարցի կարգավորման վճռական փուլը, աշխուժանում են վեճերն այն մասին, թե հայկական կողմը պիտի հանձնի ազատագրված տարածքները, թե՞ ոչ։ Ու կարծես թե բոլորովին չի նկատվում, որ հարցի` նման սեւ-սպիտակ ձեւակերպումը ոչ մի կապ չունի իրականության հետ։ Պարզ է, որ տարածքները պիտի հանձնվեն, կամ չհանձնվեն՝ միայն ինչ-որ բանի դիմաց։ Իսկ ինչի՞ դիմաց. ի՞նչ կարող են մեզ առաջարկել տարածքները հանձնելու դիմաց, եւ ի՞նչ կարող ենք առաջարկել մենք՝ տարածքները չհանձնելու դիմաց։ Եւ ահա, պարզվում է, որ հայկական կողմը, կարծես թե չունի քիչ թե շատ հասկանալի կերպով ձեւակերպված իր համար ընդունելի տարբերակներ։ Խոսքը, հայոց պետության բարձրաստիճան ղեկավարներին չի վերաբերում, հակառակը` հենց նրանք կարող են եւ չհնչեցնել այդ պայմանները։ Բայց ի՞նչն է քաղաքական ուժերին եւ անհատ հայերին խանգարում ներկայացնել սեփական պատկերացումները արցախյան խնդրի արդար հանգուցալուծման մասին։ Continue Reading »
Երեկ ՀՀ պաշտպանության նախարարությունում տեղի ունեցավ ՀՀ նախագահի կողմից ստեղծված ՀՀ պաշտպանության ռազմավարական վերանայման միջգերատեսչական հանձնաժողովի համանախագահ, ՀՀ պաշտպանության նախարար Ս.Օհանյանի հանդիպումը գիտակրթական հաստատությունների, այդ թվում`ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի և Երևանի պետական համալսարանի, ինչպես նաև հասարակական կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ։ Այս մասին հայտնում է ՀՀ ՊՆ մամուլի քարտուղար, գնդապետ Սեյրան Շահսուվարյանը։ Continue Reading »
«ՔԱՐՏԵԶԱԳՐԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ» ԵՎ ՀԱՅՈՑ ՏԵՂԱՆՈՒՆՆԵՐԻ ՊԱՇՏՊԱՆՈՒԹՅԱՆ ՀԻՄՆԱԽՆԴԻՐԸ
Հայոց ավելի քան հինգհազարամյա քաղաքակրթության (ազգային, հոգևոր-մշակութային, քաղաքա-տնտեսական ոլորտների ընդգրկմամբ) պատմության ճանաչողությունը ազգային անկախ պետականության վերակերտման դարակազմիկ ժամանակաշրջանում հսկայական հնարավորություններ է ընձեռում հզորացնելու քաղաքական մտքի զինանոցը:
Արցախի ազատամարտիկների սուրբ արյամբ հայկական հողերի ազատագրումը Հայության կյանքում նշանավորում է Հայրենիքի հզորացման ուղին պատմական արդարության վերականգնման և ազգանվեր հայրենաշեն գործին ծառայելու ճանապարհով: Continue Reading »